Οι early-stage startups στην εποχή της AI
Οι early-stage startups στην εποχή της AI
Άρθρο της συντακτικής ομάδας του ΚΕΜΕΛ
Όλοι μιλούν για την εποχή του Artificial Intelligence (AI) και αναρωτιόμαστε πώς αυτή επηρεάζει το οικοσύστημα της καινοτομίας και των startups. Εδώ θα προβληματιστούμε περισσότερο για τις νέες, early-stage startups: τις επιχειρήσεις που ξεκινούν από μια ιδέα και βρίσκονται στα πρώτα βήματα για να τη μετατρέψουν σε μια πραγματική επιχείρηση.
Η AI δημιουργεί μεγάλες ευκαιρίες και είναι σημαντικό να τις αξιοποιήσουμε. Δεν εγγυάται, όμως, την επιτυχία μιας startup. Αντίθετα, η λανθασμένη αξιοποίησή της μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε σοβαρά λάθη.
Γενικά, η AI επηρεάζει αυτές τις startups με δύο τρόπους:
- ο πρώτος αφορά το process, τη διαδικασία που ακολουθούν από την αρχική ιδέα μέχρι την ανάπτυξη και, τελικά, την επιτυχία.
- ο δεύτερος αφορά το περιεχόμενο της ίδιας της λύσης. Βλέπουμε σήμερα πολλές startups να δημιουργούν προϊόντα και υπηρεσίες που ενσωματώνουν AI για τους πελάτες τους, αλλά και παράλληλα να αξιοποιούν εργαλεία AI για την ανάπτυξη και τη λειτουργία της ίδιας της επιχείρησης.
Το περιβάλλον αλλάζει
Όλοι μιλούν για την AI και οι αλλαγές είναι ήδη ορατές. Στην ανάλυση του OECD (Venture Capital Investments in AI Through 2025) αναφέρεται ότι το 2025, το 61% της παγκόσμιας αξίας επενδύσεων VC κατευθύνθηκε σε επιχειρήσεις AI, συνολικά $258,7 δισ. Το 2022 το ποσοστό ήταν 30%.
Η έκθεση του Stanford (AI Index Report 2026) αναφέρει ότι το 88% των οργανισμών που συμμετείχαν στις σχετικές έρευνες χρησιμοποιούσε AI σε τουλάχιστον μία επιχειρησιακή λειτουργία το 2025.
Στη συνέχεια θα εστιάσουμε κυρίως στο process: στη διαδικασία που ακολουθεί μια early-stage startup και στο πώς η AI μπορεί να τη βοηθήσει, να επιταχύνει την ανάπτυξή της, να αμφισβητήσει τις υποθέσεις της, να κάνει αναλύσεις, να προετοιμαστεί καλύτερα και, σε έναν βαθμό, να καλύψει ρόλους και δεξιότητες που συχνά λείπουν από μια μικρή ομάδα στα πρώτα της βήματα.
Ένας επιταχυντής στα πρώτα βήματα
Στην αρχή μιας startup χρειάζεται πολλή σκέψη και προβληματισμός. Πρέπει να κατανοήσουμε την αγορά, να εξετάσουμε διαφορετικά μοντέλα, όπως για παράδειγμα το Business Model Canvas, να προσδιορίσουμε το τμήμα της αγοράς στο οποίο θα στοχεύσουμε, να διαμορφώσουμε τη λύση μας και να δημιουργήσουμε υποθέσεις τις οποίες στη συνέχεια θα πρέπει να ελέγξουμε.
Είναι προφανές ότι η AI μπορεί να επιταχύνει σημαντικά όλα αυτά τα βήματα. Μια πρώτη προετοιμασία, που παλαιότερα θα μπορούσε να απαιτεί πολύ περισσότερο χρόνο και πόρους, μπορεί σήμερα να γίνει ακόμη και μέσα σε μία ή δύο εβδομάδες.
Η AI μπορεί επίσης να μας δώσει πρόσβαση σε γνώσεις και δυνατότητες που μια early-stage startup δεν διαθέτει απαραίτητα στην ομάδα της. Μπορεί να μας βοηθήσει να συγκεντρώσουμε πληροφορίες για μια αγορά, να λειτουργήσει ως ένας πρώτος σύμβουλος σε τεχνολογικά θέματα, να μας βοηθήσει να σχεδιάσουμε πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει η επιχείρηση ή να αμφισβητήσει τις υποθέσεις που έχουμε κάνει.
Η AI δεν αντικαθιστά το “Get Out of the Building”
Εδώ, όμως, χρειάζεται μεγάλη προσοχή.
Υπάρχει ο κίνδυνος να χρησιμοποιήσουμε την AI όχι για να αμφισβητήσουμε τις υποθέσεις μας, αλλά για να τις επιβεβαιώσουμε. Μια ολοκληρωμένη και πειστική ανάλυση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι παραδοχές στις οποίες βασίζεται είναι σωστές. Η πραγματική αγορά παραμένει ο τελικός κριτής.
Πρόσφατα ο Steve Blank, ο εμπνευστής του Lean Startup, υποστήριξε στο άρθρο του «AI Killed the MVP, Long Live the IUP» ότι, με τα εργαλεία AI, μια ομάδα μπορεί να δημιουργήσει ένα λειτουργικό προϊόν χωρίς αυτό να αποτελεί πλέον απόδειξη customer discovery, hypothesis validation ή τεχνικής επάρκειας. Προτείνει μάλιστα τον όρο Initial Untested Product (IUP) για προϊόντα που δημιουργούνται προτού επιβεβαιωθούν οι ουσιαστικές επιχειρηματικές υποθέσεις.
Το γεγονός ότι έχουμε την AI ως σύμβουλο δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσουμε να κάνουμε όσα παραδοσιακά γνωρίζουμε ότι είναι απαραίτητα για τη δημιουργία μιας νέας επιχείρησης.
Το «Get Out of the Building» παραμένει απαραίτητο.
Δεν μπορούμε, επειδή έχουμε έναν «σοφό» AI σύμβουλο στο γραφείο μας, να βασιστούμε αποκλειστικά σε αυτόν. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την AI για να δημιουργήσουμε ένα πρώτο draft, να οργανώσουμε τις σκέψεις μας, να διαμορφώσουμε τις πρώτες υποθέσεις και να προετοιμαστούμε καλύτερα. Στη συνέχεια, όμως, πρέπει γρήγορα να βγούμε στην αγορά και να τις ελέγξουμε.
Πρέπει να μιλήσουμε με πραγματικούς πελάτες και να δούμε τι λειτουργεί και τι δεν λειτουργεί. Να αναζητήσουμε πραγματικούς ειδικούς και να αξιοποιήσουμε την εμπειρία τους στα θέματα στα οποία απαιτείται ουσιαστικό expertise για να δημιουργηθεί και να αναπτυχθεί η επιχείρηση.
Και, τέλος, εξακολουθεί να είναι σημαντικό να έχουμε πραγματικούς μέντορες. Ανθρώπους που μπορούν να ακούσουν, να καταλάβουν την αγωνία και τις δυσκολίες του ανθρώπου που δημιουργεί μια επιχείρηση, να προβληματιστούν μαζί του, να μοιραστούν την εμπειρία τους και να τον βοηθήσουν να σχεδιάσει τα επόμενα βήματα.
Και εμείς στο ΚΕΜΕΛ πειραματιζόμαστε
Η ίδια αλλαγή αφορά και εμάς στο ΚΕΜΕΛ. Και εμείς προβληματιζόμαστε, πειραματιζόμαστε και προσαρμοζόμαστε, αναζητώντας τον τρόπο με τον οποίο η AI μπορεί να γίνει ένας πολύτιμος βοηθός στο ταξίδι μιας νέας επιχείρησης προς την επιτυχία.
Αναπτύσσουμε ψηφιακά εργαλεία και δημιουργούμε έναν ψηφιακό βοηθό, ώστε η συσσωρευμένη γνώση του ΚΕΜΕΛ να μπορεί να αξιοποιηθεί ευκολότερα και με τη βοήθεια της AI. Επίσης πειραματιζόμαστε με την αξιοποίηση της AI για την ενημέρωση και την ένταξη των νέων μελών.
Ένα ακόμη παράδειγμα είναι η οργάνωση ενός ημερήσιου προγράμματος για καινοτόμες κοινωνικές επιχειρήσεις, όπου με τη χρήση κατάλληλων prompts οι ομάδες οριστικοποίησαν το Business Model Canvas τους και έφτιαξαν το υλικό για αναζήτηση χρηματοδότησης.
Παράλληλα, όμως, η δύναμή μας παραμένουν οι άνθρωποί μας. Οι μέντορες του ΚΕΜΕΛ, που εδώ και δύο δεκαετίες στέκονται δίπλα σε νέους επιχειρηματίες και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, συνεχίζουν να είναι εκεί για να συζητήσουν, να ακούσουν, να προβληματιστούν και να καταλάβουν την αγωνία και τις προκλήσεις που συνοδεύουν τη δημιουργία μιας νέας επιχείρησης.
Μια πρόσκληση για συζήτηση
Κλείνοντας, θα θέλαμε να προσκαλέσουμε όλους όσους συμμετέχουν στο οικοσύστημα της καινοτομίας να μοιραστούν μαζί μας τη δική τους εμπειρία.
Πώς αξιοποιείτε την AI; Πώς τη βλέπετε ως μέρος της λύσης και πώς ως επιταχυντή της διαδικασίας δημιουργίας μιας startup; Τι περιμένετε από τις startups της εποχής της AI;
Και, κυρίως, πώς μπορούμε όλοι μαζί, επιχειρηματίες, επενδυτές, ειδικοί και μέντορες, να αξιοποιήσουμε τις νέες δυνατότητες της AI, χωρίς να χάσουμε την επαφή με την αγορά και τον ανθρώπινο παράγοντα που βρίσκεται πίσω από κάθε επιχειρηματικό εγχείρημα;